الفيض الكاشاني
100
ترجمة الحقائق ( فارسى )
براى همين ايشان را مذمّت كرده كه تقليد كسى مىكردند كه مىشناختند و مىدانستند كه خبر او را قبول نبايد كرد و آنچه نقل كند تصديق نبايد نمود . و عمل نبايد كرد به آنچه به مردم رسانند از جانب كسانى كه آنها را نديدهاند . و واجب است بر عوامّ ايشان تا « 1 » خود فكر كنند در امر پيغمبر ما صلى الله عليه و آله از براى آنكه دلايل آن حضرت ظاهرتر « 2 » از آن بود كه پنهان تواند بود و مشهورتر از آن بود كه بر ايشان ظاهر نباشد . و همچنين « 3 » عوامّ امّت « 4 » ما هرگاه بشناسند « 5 » علما را به فسق ظاهر و تعصّب شديد و به حرص بر متاع دنيا و حرام آن و به هلاك ساختن هركه بر او تعصّب ورزند اگرچه مستحقّ آن باشد كه امر او اصلاح شود به مدارات نمودن و « 6 » به نيكى و احسان به هر كسى كه از براى او تعصّب كشند اگرچه مستحقّ خفّت و خوارى باشد ، پس هركه از عوامّ ما تقليد اين نوع علما نمايد مثل جماعت يهود خواهد بود كه خداى عزّ وجلّ مذمّت ايشان را كرده به سبب تقليدى كه علماى فاسق را مىنمودند . امّا هر دانشمندى كه محافظت نفس « 7 » و رعايت دين و مخالفت هَوى و اطاعت فرمان خدا نمايد عوامّ را مىرسد كه متابعت او بكنند . و اين چنين دانشمندى نمىباشد مگر بعضى از علماى شيعه نه همهء ايشان . به درستى كه هركه از علماى شيعه مرتكب شود از امرهاى قبيح و شنيع آنچه را علماى اهل سنّت مرتكب شدهاند آنچه از زبان ما نقل كنند قبول مكنيد « 8 » و فايدهاى در ضمن آن قبول نيست « 9 » .
--> ( 1 ) . تا / s a با . ( 2 ) . s - ظاهرتر . ( 3 ) . a + است . ( 4 ) . a - امّت . ( 5 ) . بشناسند / a بشناسد . ( 6 ) . a s - و . ( 7 ) . s a - نفس . ( 8 ) . مكنيد / a نكنيد . ( 9 ) . التفسير امام حسن عسكرى عليه السلام : 299 ح 143 . الاحتجاج 2 : 263 .